เฉลยข้อ 24 — ข้อสอบ เข้ามหาวิทยาลัย วิชาชีววิทยา (มีนาคม 2548)

ตัวเลือกข้อ 2 ก., ข. และ ง. คำอธิบาย : เพศชายเมื่อตัดต่อมหมวกไตออก จะทำให้ขาดฮอร์โมน ดังนี้ แอลโดสเตอโรน (Aldosterone) ซึ่งสร้างมาจากอะดรีนัลคอร์เทกซ์ (Adrenal cortex) ของต่อมหมวกไต คอร์ติซอลหรือไฮโดรคอร์ติโซน (Cortisol หรือ Hydrocortisone) ซึ่งสร้างมาจากอะดรีนัลคอร์เทกซ์ (Adrenal cortex) ของต่อมหมวกไต เอพิเนฟรินหรืออะดรีนาลีน (Epinephrine หรือ Adrenaline) ซึ่งสร้างมาจากอะดรีนัลเมดุลลา (Adrenal medulla) ของต่อมหมวกไตต่อมหมวกไต (Adrenal Gland) ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เป็นต่อมไร้ท่อที่มีรูปร่างคล้ายผลองุ่น อยู่ตรงส่วนบนของไต ต่อมหมวกไตประกอบด้วย เนื้อเยื่อชั้นนอก ที่เรียกว่า ต่อมหมวกไตส่วนนอก (Adrenal Cortex) และเนื้อเยื่อชั้นใน ที่เรียกว่า ต่อมหมวกไตส่วนใน (Adrenal Medulla) ฮอร์โมนที่สร้างจากเนื้อเยื่อของต่อมหมวกไตส่วนนอก (Adrenal Cortex) ได้แก่ ฮอร์โมนกลูโคคอร์ติคอยด์ (Glucocorticoids) : เป็นสารกลุ่มสเตอรอยด์ (Steroid) ทำหน้าที่ควบคุมเมตาบอลิซึมของคาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมัน โดยเปลี่ยนไกลโคเจนในตับและกล้ามเนื้อให้เป็นกลูโคส และยังควบคุมสมดุลของเกลือแร่ ประกอบด้วยฮอร์โมนที่สำคัญ คือ คอร์ติซอล (Cortisol) คอร์ติโซน (Cortisone) ซึ่งคอร์ติซอลมีหน้าที่สำคัญในการเพิ่มระดับน้ำตาลในเลือด โดยกระตุ้นเซลล์ตับให้เปลี่ยนกรดอะมิโนและกรดไขมันเป็นคาร์โบไฮเดรต และเก็บสะสมไว้ในรูปของไกลโคเจนที่ตับ จากนั้น จึงจะเปลี่ยนเป็นกลูโคสแล้วส่งเข้าสู่กระแสเลือดต่อไป ฮอร์โมนมิเนอราโลคอร์ติคอยด์ (Mineralocorticoids) : เป็นฮอร์โมนพวกสเตอรอยด์ที่สร้างจากอะดรีนัลคอร์เทกซ์ของต่อมหมวกไต ประกอบด้วยฮอร์โมนที่สำคัญ คือ อัลโดสเตอโรน (Aldosterone) มีหน้าที่ควบคุมดุลของน้ำ และเกลือแร่ในร่างกาย โดยจะควบคุมการทำงานของไตในการดูดน้ำและโซเดียมเข้าสู่หลอดเลือด และขับโพแทสเซียมออกจากท่อหน่วยไตให้สมดุลกับความต้องการของร่างกาย และควบคุมสมดุลความเข้มข้นของฟอสเฟตในร่างกาย ฮอร์โมนที่สร้างจากเนื้อเยื่อของต่อมหมวกไตส่วนใน (Adrenal Medulla) ได้แก่ เอพิเนฟรินหรืออะดรีนาลีน (Epinephrine หรือ Adrenaline) : เป็นฮอร์โมนที่สร้างจากอะดรีนัลเมดุลลาของต่อมหมวกไต ทำหน้าที่กระตุ้นให้หัวใจเต้นเร็วขึ้น หลอดเลือดขยาย แต่หลอดเลือดบริเวณผิวหนังหดตัว จึงทำให้เห็นว่าเวลาคนตกใจมักหน้าซีดด้วย นอกจากนี้ อะดรีนาลินยังบังคับให้ตับเปลี่ยนไกลโคเจนให้เป็นกลูโคสเข้าสู่กระแสเลือด กระตุ้นให้หัวใจเต้นเร็วขึ้น ความดันเลือดสูง ทำให้หลอดเลือดแดงขนาดเล็กที่บริเวณอวัยวะต่างๆ ขยายตัว ส่วนหลอดเลือดแดงขนาดเล็กบริเวณผิวหนังและช่องท้องหดตัว นอร์อะดรีนาลินหรือนอร์เอพิเนฟริน (Noradrenaline หรือ Norepinephrine) : เป็นฮอร์โมนที่สร้างจากอะดรีนัลเมดุลลาของต่อมหมวกไต ฮอร์โมนชนิดนี้มีผลไปกระตุ้นกล้ามเนื้อเรียบของผนังเส้นเลือดอาร์เตอรี่เล็กที่ไปเลี้ยงอวัยวะภายในต่างๆ ให้บีบตัว ฮอร์โมนชนิดนี้หลั่งออกมาจากปลายเซลล์ประสาทซิมพาเทติกได้ด้วย ผลของฮอร์โมนชนิดนี้จึงคล้ายกับเอพิเนฟรินมาก คือ ทำให้ความดันเลือดสูงขึ้น