เฉลยข้อ 26 — ข้อสอบ เข้ามหาวิทยาลัย วิชาชีววิทยา (มีนาคม 2548)
26.ข้อใดมีความสัมพันธ์ต่างจากข้ออื่น
1.
ปลาฉลาม : เหาฉลาม
✓
2.
หนอนผีเสื้อ : นกฮูก
3.
นกเหยี่ยว : หนูนา
4.
หยาดน้ำค้าง : แมลง
คำอธิบาย
ตัวเลือกข้อ 1 ปลาฉลาม : เหาฉลาม
คำอธิบาย : ถ้ากำหนดเครื่องหมายแทนความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิต ดังนี้
+ หมายถึง ได้ประโยชน์จากอีกฝ่ายหนึ่ง - หมายถึง เสียประโยชน์ให้กับอีกฝ่ายหนึ่ง 0 หมายถึง ไม่ได้หรือไม่เสียประโยชน์
สามารถเขียนความสัมพันธ์ได้ดังนี้ ปลาฉลาม กับ เหาฉลาม (0, +)
หนอนผีเสื้อ กับ นกฮูก (-, +)
นกเหยี่ยว กับ หนูนา (+, -)
หยาดน้ำค้าง กับ แมลง (+, -)จะเห็นว่าความสัมพันธ์ระหว่าง ปลาฉลาม กับ เหาฉลาม แตกต่างจากสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นๆ เนื่องจาก "เหาฉลาม" เป็นปลาชนิดหนึ่งที่มีอวัยวะสำหรับดูดเกาะติดกับ "ปลาฉลาม" มันจะอาศัยกินเศษอาหารจากปลาฉลาม แต่ไม่ได้ดูดเลือดหรือทำอันตรายปลาฉลาม แสดงว่า เป็นความสัมพันธ์ที่มีฝ่ายได้ประโยชน์เพียงฝ่ายเดียว ส่วนอีกฝ่ายก็ไม่เสียประโยชน์อย่างแต่อย่างใด เราเรียกความสัมพันธ์แบบนี้ว่า ภาวะอิงอาศัย (Commensalism)
