เฉลยข้อ 72 — ข้อสอบ เข้ามหาวิทยาลัย วิชาชีววิทยา (มีนาคม 2548)

ตัวเลือกข้อ 3 ก., ข. และ ค. คำอธิบาย : ลักษณะของฮอร์โมนเมลาโทนิน (Melatonin) ได้แก่ การทำงานมีผลไปขัดขวางการตกไข่ (Ovulation) การทำงานมีผลไปยับยั้งการเจริญของอวัยวะสืบพันธุ์ (Gonad) สร้างมาจากต่อมไพเนียล (Pineal gland) ต่อมไพเนียล(Pineal gland) ต่อมไร้ท่อชนิดหนึ่งของสัตว์ที่มีกระดูกสันหลัง โดยอยู่ด้านหน้าของสมอง บริเวณกึ่งกลางระหว่างซีรีบรัมกลีบข้าง (Temporal lobe) และกลีบหลัง (Occipital lobe) ในสัตว์ชั้นต่ำทำหน้าที่รับแสง ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ทำหน้าที่สร้างฮอร์โมน เมลาโทนิน (Melatonin) ซึ่งมีผลต่อการสร้างฮอร์โมนเพศ ฮอร์โมนนี้มีความสำคัญในช่วงก่อนวัยหนุ่มสาว มันจะไปยับยั้งการเจริญของอวัยวะสืบพันธุ์ แต่ถ้าต่อมนี้ผิดปกติและผลิตฮอร์โมนมากเกินไปจะทำให้ความเป็นหนุ่มสาวช้าลง แต่บทบาทของฮอร์โมนชนิดนี้ยังไม่ชัดเจนนักในวัยผู้ใหญ่ ปัจจุบันเชื่อว่า การทำงานของต่อมไพเนียลของสัตว์บางชนิดถูกควบคุมโดยสารสื่อประสาท (Neurotransmitter) จากระบบประสาทซิมพาเทติก (Sympathetic Nervous System) เมื่อเรตินาที่นัยน์ตาได้รับแสงมันจะส่งกระแสประสาทไปยังเซลล์ประสาทซิมพาเทติก จากนั้น เซลล์ประสาทซิมพาเทติกจะส่งกระแสประสาทต่อไปยังต่อมไพเนียลเพื่อยับยั้งการหลั่งฮอร์โมนเมลาโทนิน ฉะนั้น ในเวลากลางวันต่อมไพเนียลจะหลั่งฮอร์โมนเมลาโทนินได้น้อยกว่ากลางคืน ถ้ามีการหลั่งฮอร์โมนเมลาโทนินมากเกินไป มันจะไปยับยั้งการสร้างโกนาโดโทรฟินของต่อมใต้สมองส่วนหน้า ดังนั้น ในฤดูหนาวที่มีช่วงกลางวันสั้น ต่อมไพเนียลจะหลั่งฮอร์โมนเมลาโทนินได้มาก และมีผลไปยับยั้งการหลั่งฮอร์โมนเพศ